Nationaal Crisiscentrum (NCC)

Het denken over veiligheid is fundamenteel anders dan een aantal jaar geleden. Het gaat steeds meer over mogelijke dreigingen en de rol van (nieuwe) media bij crises en incidenten.
Het gaat vooral over de impact die crises en dreigingen hebben op onze maatschappij.

De crisisorganisatie op rijksniveau past zich op deze ontwikkelingen aan met een intensief samenwerkingstraject met de departementale crisiscentra. Het is tenslotte van belang dat de overheid als één organisatie opereert tijdens crises. Een organisatie die betrouwbaar en continu paraat is. Die een crises adequaat, snel en zorgvuldig aanpakt of voorkomt zodat maatschappelijke schade tot een minimum beperkt blijft.

Een crisis is een gebeurtenis die binnen een kort tijdsbestek tot maatschappelijke ontwrichting kan leiden en die onder hoge tijdsdruk en een hoge mate van onzekerheid vraagt om besluiten en maatregelen die buiten de dagelijkse gang van zaken vallen.

In Nederland wordt een lokale of regionale crisis in de meeste gevallen opgevangen door de lokale of regionale overheden en overheidsorganisaties zoals de gemeente of veiligheidsregio. Bij een regio-overstijgende of nationale crisis, zoals een grote overstroming of een grieppandemie, komt de rijksoverheid in beeld.

De minister van Veiligheid en Justitie (VenJ) is de coördinerende minister op het gebied van crisisbeheersing. Ook heeft hij, in nauwe samenwerking met de andere ministeries, de regie voor het versterken van de nationale veiligheid. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) geeft invulling aan deze coördinerende taak van de minister.

Tijdens crises hebben 2 onderdelen van de NCTV een belangrijke rol. Dit zijn het Nationaal Crisiscentrum (NCC) en het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC). Het NCC draagt zorg voor samenhang in besluitvorming bij een crisis of dreigende crisis. Het LOCC draagt zorg voor de landelijke coördinatie van de operationele inzet tijdens rampen, calamiteiten en grootschalige evenementen.

Nationale Crisisbeheersingsstructuur

Elk ministerie neemt maatregelen op het eigen beleidsterrein om rampen en crises aan te pakken. Daarvoor heeft elk ministerie een departementaal coördinatiecentrum (DCC).

Wanneer tijdens een crisis verschillende ministeries zijn betrokken bij de aanpak daarvan, treedt de nationale crisisstructuur in werking. Deze bestaat uit 3 crisisteams:

  • Het adviesteam. Dit team adviseert over maatregelen aan de Interdepartementale Commissie Crisisbeheersing en zorgt voor de uitvoering van besluiten. Dit team is veelal samengesteld uit adviseurs van verschillende ministeries en het Nationaal Crisiscentrum (NCC), aangevuld met experts.
  • De Interdepartementale Commissie Crisisbeheersing (ICCb). Deze bestaat uit Directeuren Generaal van de verschillende ministeries. De ICCb adviseert de voorzitter van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing per situatie met betrekking tot het bijeenkomen van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing en adviseert vervolgens over de voorbereiding, respons en nafase bij crises en rampen. De ICCB nemen ook besluiten, bijvoorbeeld over het instellen van het Nationaal Voorlichtingscentrum.
  • De Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb). De commissie besluit (bij meerderheid van stemmen) over een samenhangende aanpak van het geheel van maatregelen en voorzieningen, dat het Rijk treft in samenwerking met andere organisaties ter voorbereiding op, ten tijde van en met betrekking tot de nafase van intersectorale crises waarbij de nationale veiligheid in het geding is.
    Het NCC ondersteunt deze crisisteams met informatiemanagement, zijn netwerk, expertise en faciliteiten.

Het Nationaal CrisisCentrum is de spin in het web bij crisisbesluitvorming die voor en door departementen werkt en die zorgt voor snelle informatie-uitwisseling.



Het NCC heeft de volgende functies:
  • levert informatieproducten voor kennisdeling en besluitvorming, zoals het situatierapport, de omgevingsanalyse en het dagrapport;
  • is een informatieloket dat 24 uur per dag bemenst is;
  • is het informatieknooppunt voor alle bestuurlijke vragen over crisisbeheersing voor veiligheidsregio's, gemeenten, provincies en andere veiligheidspartners, waaronder:
    - de departementale coördinatiecentra van de ministeries
    - de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV),
    - het Landelijk Operationeel CoördinatieCentrum LOCC,
    - Govcert,
    - Politie,
    - KNMI,
    - Vitale sectoren,
    - Schiphol,
    - KNVB en
    - VNO-NCW;
  • zorgt voor professionele crisiscommunicatie op rijksniveau (in opschalingssituaties wordt dit het Nationaal Voorlichtingscentrum NVC);
  • zorgt voor integrale adviezen met een schets van de huidige en verwachte situatie.
  • zorgt voor het agenderen van bestuurlijke, operationele en communicatieve dilemma's in de interdepartementale commissie crisisbeheersing en de ministeriële commissie crisisbeheersing;
  • fungeert als nationaal 'point of contact' voor internationale organisaties, zoals Europese Unie en de NAVO;
  • maakt risicosignaleringen voor de korte termijn;
  • ontwikkelt met interdepartementaal werkende crisisbeleidsadviseurs de nationale crisisplannen;
  • is te allen tijde voorbereid op een eventuele crisis. Dat vraagt geoefend en getraindheid van iedere crisismedewerker op alle niveaus;
  • organiseert grootschalige interdepartementale en bestuurlijke oefeningen van 'brandweerman tot minister', zoals Waterproef, Bonfire, Voyager en de Nationale stafoefening nucleair;
  • coördineert de veiligheidsaspecten rondom grootschalige evenementen, zoals de Afghanistanconferentie in 2009, het WK Voetbal, de Giro dItalia en staatsbezoeken;
  • verricht wetenschappelijk onderzoek naar onder meer beeldvorming van crisiscommunicatie-instrumenten (www.crisis.nl , publieksinformatienummer, calamiteitenzender, risico- en crisisbarometer) en gebruik van sociale media door de overheid;
    Bron: www.nctv.nl

Departementale Coördinatiecentra (DCC)

Ieder departement heeft een departementaal coördinatiecentrum (DCC). Binnen het ministerie is het DCC de regisseur op het gebied van crisisbeheersing. Onder alle omstandigheden is het DCC een samenwerkingsverband tussen inhoud van een beleidsveld, communicatie, procesbewaking en operationele ondersteuning.

  • DCC Algemene Zaken
  • DCC Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
  • DCC Buitenlandse Zaken
  • DCC Defensie (DOPS)
  • DCC Economische Zaken
  • DCC Financiën
  • DCC Veiligheid en Justitie
  • DCC Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
  • DCC Sociale Zaken en Werkgelegenheid
  • DCC Volksgezondheid, Welzijn en Sport
  • DCC Infrastructuur en Milieu
  • Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst

Operationele Coördinatie

De Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) draagt zorg voor een sluitend stelsel van crisisbeheersing op nationaal niveau en draagt zorg voor aansluiting van nationale eisen aan rampen- en crisisbeheersing op regionale eisen en behoeften.

Het Landelijk Operationeel Coördinatie Centrum (LOCC) draagt hieraan bij. Het centrum ondersteunt de minister van Veiligheid en Justitie, de veiligheidsregio’s en de politie 24/7 in geval van dreigende en acute crises, rampen, grootschalige incidenten en evenementen.

In geval van nationale opschaling schaalt het LOCC op tot de Landelijke Operationele Staf (LOS). De LOS adviseert over de operationele uitvoerbaarheid van de bestuurlijke besluiten ten tijde van een nationale crisis of een dreiging daarvan.

Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum Centrum (LOCC)

De kerntaken van het LOCC zijn informatievoorziening, planning & advisering en bijstandscoördinatie. Deze taken worden uitgevoerd om bij (dreigende) (inter)nationale incidenten, rampen, crises en grootschalige evenementen te komen tot een efficiënte en samenhangende inzet van mensen, middelen en expertise van de operationele diensten brandweer, politie, GHOR, defensie en van de gemeenten. Dit geldt zowel tijdens de responsfase als tijdens de nafase van een crisissituatie.

Het LOCC voert deze taken in overleg met het Nationaal Crisiscentrum (NCC) uit onder gezag van de NCTV. Daarnaast ondersteunt en faciliteert het LOCC de Landelijke Operationele Staf. Het LOCC treedt bovendien op als ‘national training coördinator’ (NTC) ten behoeve van het EU-mechanisme voor burgerbescherming.

Het LOCC is gehuisvest bij de landelijke eenheid van de Nationale Politie Driebergen.

Brandweer, politie, ambulance en defensie kunnen het LOCC inschakelen als een crisis, ramp of evenement zo groot is dat een veiligheidsregio de bestrijding ervan niet alleen aankan. De hulpdiensten leggen contact met het LOCC in de volgende situaties:

  • er moeten extra middelen worden ingezet;
  • de onderlinge samenwerking moet worden gecoördineerd;
  • er moet een speciale organisatiestructuur worden opgezet.

Regionale Coördinatiecentra bij 25 veiligheidsregio's

In artikel 8 van de Wet veiligheidsregio's is aangegeven dat het Nederlandse grondgebied is verdeeld in 25 veiligheidsregio's.
De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten die tot een veiligheidsregio behoren, hebben de verplichting om met een gemeenschappelijke regeling een openbaar lichaam met de aanduiding 'veiligheidsregio' in te stellen (artikel 9).
Aan het bestuur van de veiligheidsregio's dragen de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten die behoren tot een veiligheidsregio de volgende taken en bevoegdheden over (artikel 10):

    a. het inventariseren van risico's van branden, rampen en crises;
    b. het adviseren van het bevoegd gezag over risico's van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;
    c. het adviseren van het college van burgemeester en wethouders over de taak op het gebied van de brandweerzorg;
    d. het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
    e. het instellen en in stand houden van een brandweer;
    f. het instellen en in stand houden van een GHOR: de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, belast met de coördinatie, aansturing en de regie van de geneeskundige hulpverlening en met de advisering;
    g. het voorzien in de meldkamerfunctie;
    h. het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;
    i. het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de onder d, e, f, en g genoemde taken.

Actueel:



Crisis.nl: informatie van
de Rijksoverheid
vindt u op crisis.nl
Klik hier voor crisis.nl >>

Klik hier voor NL-Alert


Begrippen:

Crisis:
een situatie waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te worden aangetast.

Crisisbeheersing:
het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het gemeentebestuur of het bestuur van een veiligheidsregio in een crisis treft ter handhaving van de openbare orde, indien van toepassing in samenhang met de maatregelen en voorzieningen die op basis van een bij of krachtens enige andere wet toegekende bevoegdheid ter zake van een crisis worden getroffen.